[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۸۲۸
  • دوره جدید

پنج راهکار برای جذب کودکان بازمانده از تحصیل، روزنامه شیراز نوین

شیرازنوین- سید محی الدین حسینی ارسنجانی

Arsanjani.moiin@gmail.com

کودک باز مانده از تحصیل یعنی فاجعه در حوزه آموزش. یعنی نوعی بمب ساعتی که هرروز و هر لحظه ممکن است در جایی منفجر شود و خرابی‌هایی را به بار آورد و درواقع، کودکان بازمانده از تحصیل واقعیت‌هایی خاموش‌اند که نشان می‌دهد ما کارمان را  در حوزه آموزش‌ها به درستی انجام نداده‌ایم. یکی از مهم‌ترین و اساسی‌ترین حقوق هر انسان، بالاخص در سنین متعارف ابتدایی (12-6) سال، حق تعلیم و تربیت و آموزش و یادگیری است. از آنجا که برخی از موانع فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و... مانع از حصول این حق و وصول به یکی از اهداف مهم نظام مقدس تعلیم و تربیت است، در این راستا و در موضوع کودکان لازم‌التعلیم و بازمانده از تحصیل آسیب‌پذیری دختران به دلیل شرایط خاص حاکم بر جامعه شهری و روستایی استان بیش از پیش بوده و به عنوان یک مشکل جدی آموزشی و پرورشی که به علت‌های مختلف چون: ازدواج زودهنگام و اجباری، تعصبات قومی و فرهنگی، استفاده از نیروی کار، مخالفت والدین با ادامه تحصیل فرزندان، عدم تمکن مالی و... قابل طرح و بحث است. لذا با بررسی‌های انجام شده، راهکارهای ذیل به منظور جذب کودکان در سن مدرسه در دوره ابتدایی، بالاخص دانش‌آموزان دختر و به ویژه کودکانی که در حاشیه شهرها و نقاط محروم و روستایی قرار دارند به شرح ذیل اعلام می‌گردد. امید است با طرح موضوع در شورای برنامه‌ریزی و کارگروه‌های تخصصی جذب کودکان و افزایش پوشش تحصیلی دوره ابتدایی و عملیاتی و کاربردی نمودن پیشنهادات و راهکارها با شرایط و مقتضیات فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بالاخص بوم‌شناسی منطقه‌ای و جامعه‌شناسی روستایی و مشارکت‌جویی و مشارکت‌پذیری با نهادهای فرهنگی و آموزشی و افراد خیراندیش در حوزه آموزش و پرورش، متناسب‌ترین راهکارها را انتخاب نموده؛ به گونه‌ای که هیچ کودک در سن مدرسه ابتدایی  بالاخص دختران  پایه ششم از تحصیل بازنمانند.
آموزش مبتنی بر وب
آموزش‌های الکترونیکی با محوریت I .T بستری را آماده می‌سازد تا فراگیر و یادگیرنده بدون محدودیت زمانی و مکانی و مطابق با نیازهای خود بتواند آموزش را آغاز و استمرار بخشد. این امکان نظام آموزشی را قادر می‌سازد تا بتواند آموزش‌های خود را در گستره وسیع‌تری با تکیه بر رایانه، اینترنت یا اینترانت عرضه کند که این آموزش‌ها به سه منظور صورت می‌پذیرد : الف- مکمل آموزش حضوری؛ ب- همراه آموزش حضوری؛  ج- جایگزین برای آموزش حضوری  که منظور اخیر در این راهکار مدنظر بوده است و با استفاده از اینترنت و شبکه‌های آموزشی با بهره‌گیری از امکانات و تجهیزات مراکز مجتمع‌ها و مدارس مستقل و آموزش حداقلی همکاران و دانش‌آموزان بهره‌گیر با نحوی مراجعه و استفاده از سایت‌های آموزشی بالاخص شبکه اینترنت و اینترانت رشد (www.roshd.ir) صورت خواهد گرفت.
آموزش مبتنی بر تلویزیون
شامل آن دسته از آموزش‌هایی خواهد شد که با استفاده از وسایل و امکانات سمعی و بصری و نوارهای کاست ویدئویی آموزشی انجام خواهد شد. این فرصت نیز به عنوان یک راهکار در برخی از موارد که امکانات لازم آن فراهم باشد و با تهیه و توزیع نوارهای آموزشی، حداقل در دروس استنباطی که نیاز بیشتری به تدریس معلم دارند،  قابلیت اجرا خواهد داشت. البته در بعضی موارد پخش برنامه‌های تلویزیونی با استفاده از سیستم IP-TV و از طریق زیرساخت باند وسیع و توسط پروتکل اینترنت است و معمولاً با سرویس‌های دیگری مانند ویدئو بر طبق تقاضا و تلفن اینترنتی و اینترنت پرسرعت، در قالب یک بسته به فراگیران ارائه می‌شود.
آموزش غیرحضوری (مکاتبه‌ای)
در این مورد، دانش‌آموزان در مدرسه ثبت نام نموده و در سیستم سناد نیز اطلاعات آنان درج می‌گردد، سپس با تحویل کتاب‌های درسی و در صورت امکان نوشت‌افزار به آنان و توجیه اولیه برای بودجه‌بندی کتاب‌ها و نحوه مطالعه از طرف آموزگار پایه مربوطه به آنان داده شده و حداقل هر ماه یک بار به آموزشگاه مراجعه نموده و اشکالات آموزشی خود را با معلم مطرح و پاسخ‌های لازم را دریافت خواهند نمود. با انعطاف در این روش، دانش آموز بازمانده می‌تواند صرفاً 15روز قبل از اتمام زمان آموزشی نوبت اول در مدرسه حضور داشته و با شرکت در امتحانات نوبت اول در ارزشیابی کمی یا تکمیل گزارش تحصیلی نوبت اول در ارزشیابی کیفی نسبت به طی مراحل آموزشی خود تا پایان سال تحصیلی مربوطه اقدام نماید.گروه‌های آموزشی با هماهنگی و هم‌فکری سرگروه‌های پایه ششم می‌توانند برخی دروس را که نیاز به توضیحات آموزشی بیشتری دارند به صورت جزوه در اختیار مدارسی که نیاز دارند، قرار دهند.
آموزش نیمه‌حضوری
با توجه به نکات ثبت نام دانش‌آموز که در بند 3 عنوان شد، دانش‌آموز با توجه به وضعیت خانوادگی، اجتماعی و فرهنگی روستا و حداقل 2روز در هفته را به انتخاب خود و با راهنمایی آموزگار پایه ششم در مدرسه حضور خواهد داشت و در کنار دانش‌آموزان و همکلاسی‌های خود به تحصیل خواهد پرداخت. با انعطاف در این راهکار دانش‌آموز می‌تواند در طول یک ماه یک هفته را در مدرسه حضور داشته و با ایجاد تعامل با معلم و دانش‌آموزان به حداقل‌های آموزشی دست یابد. در این روش می‌توان با انعطاف در ایام حضور، مراجعه دانش‌آموز را به حداقل یک روز در هفته یا 4روز در ماه تقلیل داد. در این روش معلم می‌تواند شماره تلفن ثابت، سیار یا آدرس ایمیل خود را در اختیار دانش‌آموز قرار داده تا در مواقع ضروری سوالات آموزشی و مشکلات یادگیری خود را با آموزگار پایه در میان بگذارد. در این مورد می‌توان با مراکز I.C.T  روستایی نیز برای همکاری با دانش‌آموز هماهنگی‌های لازم را معمول داشت. 
آموزش دانش‌آموز به دانش‌آموز (فرد به فرد)
در این روش با ثبت نام دانش‌آموز، تحویل کتاب‌ها و نوشت‌افزار به وی ترتیبی فراهم می‌گردد تا برخی دانش‌آموزان ساعی و نخبه در آموزشگاه و روستا که توانایی آنان نبت به سایرین بالاتر است به عنوان «دانش‌آموز یار» انتخاب و آنها را موظف نمود تا دانش‌آموز همکلاسی، هم‌روستایی و دوست خود را بنا به آموزش‌هایی که در مدرسه و توسط معلم می‌بینند، آموزش دهند. با انعطاف در این روش می‌توان در هر موضوع درسی یک دانش‌آموز را انتخاب نمود (حداکثر 5نفر) تا به دانش‌آموزی که نمی‌تواند در مدرسه حضور داشته باشد، آموزش دهد. برای دانش‌آموز یار نیز معلم می‌تواند امتیازاتی را به عنوان فعالیت خارج از کلاس لحاظ نماید.
آموزش دانش‌آموز در روستا مرکزی
دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل در پایه ششم (پنجم یا چهارم) که در یک مسیر واقع شده‌‌اند و حداقل مسافت را با روستا و مدرسه یا کلاس تشکیل شده و فعال را دارند، با مشارکت 50درصدی اولیاء دانش‌آموزان و آموزش و پرورش نسبت به ایاب و ذهاب آنان اقدام نموده تا از ادامه تحصیلشان جلوگیری کرد. در این روش، دانش‌آموزان در مدرسه روستای مرکزی ثبت نام شده و به سیستم سناد معرفی می‌گردند و کتاب و لوازم‌التحریر در اختیارشان قرار می‌گیرد.
آموزش دانش‌آموزان در خوابگاه مرکزی
ایجاد خوابگاه مرکزی در یک روستا که مرکزیت مدارس و روستاهای یک مسیر را داشته که دانش‌آموزان مجبور نباشند هر روز تردد نمایند و با استقرار در این خوابگاه که حداقل امکانات اسکان را دارد بتوانند به سهولت به مدرسه و آموزش دسترسی داشته باشند. در این روش نیز دانش‌آموزان در مدرسه روستای مرکزی ثبت نام شده و کتاب و لوازم‌التحریر به آنان تحویل می‌شود. ایجاد خوابگاه مرکزی با همکاری اولیاء دانش‌آموزان و آموزش و پرورش یا افراد خیر صورت می گیرد.
در این خصوص می‌توان با ارگان‌ها و نهادهای خیریه، آستان قدس رضوی، کمیته امداد حضرت امام یا بهزیستی تفاهم‌نامه منعقد نمود و جلب و جذب امکانات و لوازم مورد نیاز دانش‌آموزان را فراهم نمود. در صورت انعقاد تفاهم‌نامه با آستان قدس رضوی نام خوابگاه و طرح، به نام  «فرزندان امام رضا علیه السلام» در صورت تفاهم با کمیته امداد، نام خوابگاه و طرح، به نام «فرزندان روح‌الله» ودر صورت توافق با بهزیستی نام خوابگاه و طرح، به نام «فرزندان بهزیست» و در صورت توافق با نهادهای خیریه به نام نهاد خیریه نامگذاری و دایر گردد.
آموزش دانش‌آموزان با آموزگار روستای همجوار
در صورتی که در یک روستا دبستان دایر بوده و دارای دانش‌آموزان پایه‌های چهارم تا ششم باشند و در روستای همجوار و نزدیک آن کودکان بازمانده در سن متعارف دوره دوم ابتدایی بالاخص دختران وجود داشته باشد، با ثبت نام دانش‌آموزان بازمانده در قالب دبستان فعال نزدیک و همجوار، نسبت به تردد آموزگار در برخی از روزهای هفته، متناسب با تعداد دانش‌آموزان بازمانده ثبت نام شده و با پرداخت حق‌التدریس به آموزگار مربوطه، مانع از بازمانده شدن دانش‌آموزان شد. آموزگار در این روش با بودجه‌بندی کتاب‌ها و انجام راهکارهای آموزشی، چگونگی مطالعه و یادگیری را ساماندهی و تبیین می‌نماید و در صورت لزوم با دادن شماره تلفن ثابت یا سیار خود، در مواقع ضروری به سوالات دانش‌آموزان پاسخ خواهد داد.
آموزش دانش‌آموزان با آموزگار سیار
در صورتی که در یک مسیر روستایی، حداکثر 5روستای همجوار با داشتن دانش‌آموزان لازم‌التعلیم بازمانده از تحصیل زیر 3نفر دانش‌آموز داشته باشند، می‌توان حداکثر 10دانش‌آموز را تحت پوشش قرار داد و  با ثبت نام دانش‌آموزان، درج در سناد و اختصاص کلاس به استناد شیوه‌نامه چارچوب مدیریت و ساماندهی نیروی انسانی، در یکی از روستاهایی که مرکزیت یا تعداد دانش‌آموزان بیشتری دارد، همه آنان را با اختصاص یک آموزگار سیار بین آن 5روستا، تحت پوشش قرار داد. آموزگار سیار مربوطه می‌تواند با توجه به تعداد دانش‌آموزان در هر روستا، روزهای حضور خود در هفته را ساماندهی و سازماندهی نماید. به دانش‌آموزان مربوطه می‌توان کتاب‌های درسی و لوازم‌التحریر و کیف و... اختصاص داد. برای آموزگار سیار نیز در صورت وجود اعتبار یا ساعات حق‌التدریس مبنایی را به عنوان اهرم تشویقی در نظر گرفت. در صورت اضافه شدن دانش‌آموزان بازمانده به تعداد 20نفر می‌توان در دو مدرسه و دو کلاس و اختصاص 2معلم، دانش‌آموزان بازمانده را تحت پوشش برد. در برخی از شرایط خاص که تعداد دانش‌آموزان به حداقل 5 و حداکثر 7نفر در دو روستا می‌‌رسد، آموزگار مربوطه بین دو روستا با توجه به تعداد دانش‌آموزان، زمان آموزش خود را سازماندهی خواهد نمود.
آموزش دانش‌آموزان در خوابگاه جوار مراکز شبانه‌روزی
در صورت دایر بودن مراکز شبانه‌روزی در روستاهای بزرگ و یا مراکز دهستان‌ها در دوره‌های تحصیلی متوسطه اول و دوم و وجود روستاهای کم‌جمعیت که دارای کودکان لازم‌التعلیم و بازمانده از تحصیل متناسب با جنسیت آنان دایر می‌باشد و از راهکارهای قبلی امکان جذب آنان به مدارس و استمرار آموزش امکان‌پذیر نیست، با اختصاص فضای مناسب و حداقل امکانات بیتوته نسبت به جذب آنان اقدام نمود. اختصاص خوابگاه جوار در متوسطه اول در اولویت می‌باشد. از همیاری و کمک‌های مادی و معنوی اولیا و افراد خیر نیز می‌توان بهره لازم را اخذ نمود. دانش‌آموزان بازمانده در آموزشگاه ابتدایی روستایی که مرکز شبانه‌روزی دارد، ثبت نام نموده و کتاب و لوازم‌التحریر و سایر ملزومات را دریافت و در خوابگاه جوار نیز اسکان داده می‌شوند. مرکز شبانه‌روزی نیز می‌تواند به منظور کمک و مساعدت با این دانش‌آموزان، آنان را به عنوان دانش‌آموزان خوابگاهی بپذیرد.
امید آنکه در این راستا مسئولان آموزش و پرورش استان‌ها بیش از گذشته به فکر باشند و مانع از ازدیاد آنان گردند.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی