[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۸۲۸
  • دوره جدید

باغچه‌بان و الفبای عشق‌آموزی، روزنامه شیراز نوین

شیرازنوین- سید محی الدین حسینی ارسنجانی

Arsanjani.moiin@gmail.com

اشاره:
نام مرحوم میرزا جبار عسگرزاده معروف به جبار باغچه‌بان بنیان‌گذار نخستین کودکستان و مدرسه ناشنوایان ایران در تبریز، برای همیشه در یادها و اذهان ایرانیان و ماندگار و جاودانه خواهد ماند. باغچه‌بان همچنین اولین مؤلف و ناشر کتاب کودک در ایران است. زمینهٔ کاری مبتکر آموزش ناشنوایان در ایران، پایه‌گذاری آموزش و پرورش پیش‌دبستانی و از پیشگامان شعر و ادبیات کودکان است. میرزا جبار عسگرزاده به تاریخ ۱۹اردیبهشت ۱۲۶۴ در شهر ایروان پایتخت کنونی جمهوری ارمنستان به دنیا آمد و جدش از مردم تبریز بود.
فعالیت‌ها و خدمات جبار باغچه‌بان
 وی ابتدا در تبریز کودکستانی را تحت عنوان «باغچه اطفال» دایر کرد و به همان خاطر خود را باغچه‌بان نامید. مدرسه ناشنوایان را در سال ۱۳۰۳ با وجود مخالفت‌های زیاد از جمله رئیس فرهنگ وقت دکتر محسنی در تبریز دایر کرد. این کلاس جنب باغچه اطفال باغچه‌بان در کوچه انجمن در ساختمان معروف به عمارت انجمن تأسیس شد. وی از سال ۱۳۰۷ خورشیدی علی‌رغم دشواری‌های وسیع چاپ و کلیشه، چاپ کتاب‌های ویژه کودکان را با نقاشی‌‌هایی که خود می‌کشید آغاز کرد. یکی از کتاب‌های وی با عنوان «بابابرفی» توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به چاپ رسیده و شورای جهانی کتاب کودک آن را به عنوان بهترین کتاب کودک انتخاب کرد.
برخی ابتکارات و خلاقیت‌های باغچه‌بان 
برخی از ابتکارات ویژه باغچه‌‌بان در حوزه آموزش عبارت بودند از: روش شفاهی در تعلیم ناشنوایان، آموزش روش حساب ذهنی به ناشنوایان، گاهنجار (گاه‌نما) وسیله‌ای برای نشان دادن پستی و بلندی‌‌های اقیانوس‌ها روی نقشه به کودکان، الفبای گویا، گوشی استخوانی یا تلفن گنگ و...
آثار و تألیفات باغچه‌بان
آثار و تألیفات میرزا جبار عکسرزاده باغچه‌بان فراوان‌اند، اما آنها که به دست ما رسیده و موجودند عبارت است از:
برنامه کار آموزگار - ۱۳۰۲، الفبای آسان - ۱۳۰۳، الفبای دستی مخصوص ناشنوایان - ۱۳۰۳، خانم خزوک - ۱۳۰۷، زندگی کودکان - ۱۳۰۸، گرگ و چوپان - ۱۳۰۸
پیر و ترب - ۱۳۱۱، بازیچه دانش - ۱۳۱۱، دستور تعلیم الفبا - ۱۳۱۴، علم آموزش برای دانشسراها - ۱۳۲۰
بادکنک - ۱۳۲۴، الفبای خودآموز برای سالمندان - ۱۳۲۶
پروانه‌نین کتابی - ۱۳۲۶، الفبا - ۱۳۲۷، اسرار تعلیم و تربیت یا اصول تعلیم الفبا - ۱۳۲۷، الفبای گویا - ۱۳۲۹
برنامهٔ یک‌ساله - ۱۳۲۹، کتاب اول ابتدایی - ۱۳۳۰
حساب - ۱۳۳۴، کتاب اول ابتدایی - ۱۳۳۵، آدمی اصیل و مقیاس واحد آدمی - ۱۳۳۶، درخت مروارید - ۱۳۳۷
خیام آذری - ۱۳۳۷، رباعیات باغچه‌بان - ۱۳۳۷، روش آموزش کر و لال‌ها - ۱۳۴۳، من هم در دنیا آرزو دارم - ۱۳۴۵، بابابرفی - ۱۳۴۶، عروسان کوه - ۱۳۴۷، زندگینامهٔ باغچه‌بان به قلم خودش - ۱۳۵۶، شب به سر رسید - ۱۳۷۳، کبوتر من - ۱۳۷۳و...
سخن پایانی
درباره مرحوم جبار باغچه‌بان حرف و سخن فراوان است. دستگاه تعلیم و تربیت معاصر هنوز نتوانسته وی را به خوبی و درستی معرفی کند و قدر و منزلت علمی و مجاهدات ارزنده او را بازگو نماید. او شخصیتی بی‌بدیل در شکل‌گیری نظام آموزشی در ایران است و ما متأسفانه او را منحصر به کارهایی برای معلولان و کودکان استثنایی کرده‌ایم؛ حال آنکه این اقدام وی یکی از ده‌ها اقدامات و ابتکارات او در حوزه کار آموزشی است. هنوز مؤسسه  یا سازمان علمی، آموزشی یا مکانی مهم به نام نامی او نامگذاری نشده و فقط بر سردر مدارس کودکان استثنایی یا کودکان دارای نیازهای ویژه نامش را می‌بینیم! روحش شاد و یاد و نامش جاودانه باد.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی