[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۰۵۰
  • دوره جدید

از سرخوردگی کشاورزان تا واماندگی صنعتی، روزنامه شیراز نوین

شیرازنوین- فرزاد وثوقی

farzad_vossoghi@yahoo.com

 صادرات محصولات استاندارد همراه‌با بسته‌بندی‌های مناسب یکی از راه‌های کسب درآمد برای تولید‌کنندگان و در نهایت ارزآوری برای استان فارس و کشور است. حال باید دید چه محصولاتی از فارس به مقصد کشورهای هدف صادر می‌شود و آیا این محصولات قبل‌از تولید بازاریابی مفید می‌شود یا خیر؟ 
در سال ۱۳۹۶ بیش‌از ۲۳۳‌هزار تن محصولات تولیدی از گمرکات فارس به خارج از کشور صادر شده که از لحاظ ارزشی نسبت به سال ۹۵ معادل ۲۰‌درصد رشد داشته است.
در سال گذشته 233‌هزار و 544‌تن کالا به ارزش 247میلیون و 610هزار و 174دلار از گمرکات استان به خارج از کشور صادر شده است که نسبت به سال 95 از لحاظ ارزشی 20درصد رشد داشته است. کالاهای صادراتی فارس به 64‌کشور از جمله عراق، سوریه، امارات متحده عربی، افغانستان، قطر، آلمان، رومانی، هند، پاکستان، ترکیه و... صادر شده است. صادرات فارس بیشتر محصولات لبنی، رب گوجه فرنگی، دستگاه رادار، عصاره و پودر شیرین‌بیان، اوره، دستگاه مبدل حرارتی، فرش و سایر کفپوش‌ها، سیمان، آرد گندم و خرما بوده است.
در سال گذشته در بین کالاهای صادراتی استان فارس رب گوجه‌فرنگی از لحاظ وزن 77‌درصد و از لحاظ ارزش 83‌درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال گذشته داشته است. کیفیت محصول، بسته‌بندی مناسب و بازاریابی صادرکنندگان استان به ویژه در کشورهای حوزه خلیج فارس سبب افزایش صادرات رب گوجه فرنگی شده است.
به‌وضوح می‌توان پی برد که محصولات صنعتی از استان فارس بصورت شاخص و چشمگیر صادر نمی‌شود‌. درواقع فارس از قافله صنعت عقب مانده است چراکه مسئولان استانی و ملی، فارس را در چارت تخصصی صنعت ندیده‌اند و برای آن برنامه‌ریزی نکرده‌اند.
 نمونه واضح و مشخص، تأخیر بیش‌از 10سال ساخت و استقرار پالایشگاه شماره 2‌شیراز است‌. پالایشگاهی که پشت سد محیط زیست گیرافتاده است و بعضی متولیان امر از این سپر سبز دفاعی برای ادامه عقب‌ماندگی فارس استفاده می‌کنند‌. این درحالی است که فرماندار شهرستان شیراز بارها و بارها در گفت‌وگوهای رسانه‌ای خود و نیز در بازدید از محل اجرای پروژه برضرورت احداث این پالایشگاه تأکید  داشته‌اند. اما نمایندگان فارس در مجلس شورای اسلامی در این وادی قدم نگذاشته‌اند و تأخیر 10ساله در اجرای ساخت پالایشگاه و یا پتروشیمی‌های فارس، حکایت از همین موضوع داشته و دارد‌. موضوعی مهم در باب نوسازی صنایع و نگاه به تولیدات استاندارد و نیز پرهیز از خام فروشی‌. 
اگر فارس استانی خدماتی و مستعد فعالیت در حوزه گردشگری است باید قوانین حاکم، از این بخش مهم و تأثیر‌گذار اقتصادی‌اجتماعی حمایت کرده و نیز بهانه تراشی‌ها از روند فعالیت و برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی در این حوزه کاسته شود‌. 
حالا فارس خشک و بی‌تحرک، جمعیت بسیاری بیکار تولید کرده و از آن گذشته جمعیت زیادی در قالب مهاجر به فارس آمده‌اند تا نه در حوزه صنعت که در حوزه تکدی‌گری و توسعه آسیب‌های اجتماعی، فعالیت کنند‌. طرح جمع‌آوری متکدیان و معتادان زن و مرد در خیابان‌های شیراز بازخورد چندان موفقی نداشته است چراکه هنوز موج ویرانگر این آسیب‌ها در حال تنه‌زدن به هویت و ساختار شهری است‌. حال باید دید نتایج بی‌توجهی به برنامه‌های توسعه استان در عمل چه مخاطراتی را برای فارس درپی داشته است. 
سال‌های دور فارس را به‌عنوان یک استان کشاورزی می‌شناختند اما خشکسالی، آن را از این مقام اول به زیر کشید. جاماندن از این عنوان بزرگ خسارت‌های اقتصادی‌اجتماعی بسیاری را به استان فارس تحمیل کرد‌. خسارت‌هایی که عمده‌ترین آن بیکاری روزافزون است. بیکاری که مهاجرت‌های گسترده را درپی داشته است. مهاجرت‌هایی که آسیب‌های اجتماعی‌فرهنگی را گسترش داده و بافت‌های قدیمی شهرهای مهم استان را به پذیرش تحمیلی مهاجران ناچار ساخته است. 
راهی برای خروج از بن‌بست مهاجرت و اسکان در بافت‌های قدیمی و مخروبه وجود ندارد چراکه مسئولان اقتصادی، سیاسی و اجتماعی استان در تفکر جایگزینی صنعت برای کشاورزی نبوده‌اند. سیر تکاملی بی‌توجهی و نبود مدیریت بحران کار را به‌جایی رسانده است که روستا‌ها خالی مانده و شهرها با جمعیت مازاد و مصرف‌کننده مواجه شده‌اند . 
در این تحلیل سعی شده است به این نکته اشاره شود که چرا دروازه‌های شهری چون شیراز به روی مهاجران اینگونه و بدون برنامه‌ریزی جمعیتی‌ باز است. اصول کار بر این است که مهاجرت باید بنابه دعوت ساکنان مقیم آن شهر از اشخاص غیر مقیم در مدت محدود و معین اتفاق بیفتد و یا اینکه فرد درخواست‌کننده مهاجرت با تخصص خاصی برای ورود به بخش‌های تولیدی از واحدهای صنعتی دولتی و خصوصی پذیرش‌نامه‌ای در اخیتار داشته باشد‌. از آن گذشته مهاجرت باید هدفمند و برای مقاصد خاص تحصیلی‌، اقتصادی وسرمایه‌گذاری، درمانی و یا گردشگری و آن هم برای مدت محدود انجام شود و اضافه‌شدن بار جمعیتی و استفاده از منابع محدود شهرها بطور قطع فاقد توجیحات همه‌جانبه است. 
باید به این نکته توجه کرد که انجام مهاجرت به دلیل فقر بدترین نوع مهاجرت است. در این شیوه به دلیل وجود نداشتن درآمدهای ناشی از فعالیت‌های قبلی‌، سرپرست خانواده ناچار به مهاجرت داخلی و یا خارجی آن هم بدون داشتن مهارت‌های لازم می‌شود. تولید‌کننده‌ایی که حالا باید بدون تخصص  و سردرگم وارد شهرهای بزرگ شود. شهرهایی که درآن شبکه‌های غیر قانونی و زیرزمینی درحال کسب درآمدهای نامشروع از قِبل قاچاق در انواع مختلف هستند. 
نقطه سر خط- این روزها کسی برای سرمایه‌گذاری به ایران، فارس و شیراز مهاجرت نمی‌کند. مهاجرت اغلب برای گرفتن امتیاز است تا دادن امتیاز. ازاین‌رو اغلب تقاضاها بدون پاسخ مانده است. نمونه بارز آن در ارائه چندساله بسته‌های سرمایه‌گذاری شهرداری شیراز است. بسته‌های بدون پاسخ سرمایه‌گذاران که  باعث کندی سرمایه‌گذاری روی پروژه‌های بزرگ شده است. حتی می‌توان اینگونه پنداشت که شهرداری به‌عنوان یک بخش منفک‌شده به لحاظ اقتصادی از دولت می‌تواند به بزرگترین بنگاه اقتصادی در مرکز استان‌ها تبدیل شود. چراکه اجرای طرح خودگرانی شهرداری‌ها می‌تواند بزرگترین امتیاز برای کسب درآمدهای مختلف باشد.
حالا اما شهرداری‌ها حتی در کسب درآمدهای جاری خود وامانده‌اند. بدون شک عدم تفیض اختیار به شهرداران باعث این رکود شدید شده است‌. شهردارانی که اختیارات لازم برای اداره امور شهر را ندارند و البته اگر کمی به بالاتر نگا ه کنیم استانداران و فرمانداران نیز اختیارات مفیدی در حوزه اقتصادی ندارند. طرح اعطای اخیتارات بیشتر و مفید به استانداران از چند سال گذشته در جلساتی با حضور رئیس‌جمهور در تهران بررسی شد اما به نتایج مثبت نرسیده است. چراکه نه اخباری در این حوزه منتشر شده است و نه اتفاق خاصی افتاده تا به حل معضل بیکاری و تولید اشتغال، صادرات و ارزآوری منجر شود. 
با تمام این تفاصیل باید گفت فقر در حال گسترش است. با صادرات چند پاکت شیر و چند قوطی رب گوجه فرنگی و عصاره شیرین‌بیان نمی‌توان اقتصاد فارس و کشور را نجات داد. امروز باید به بازار مشترک تولید توجه و تکیه کرد. مهمی که کشورهای صنعتی سال‌های سال است روش‌های کسب درآمد آن را کهنه کرده‌اند. داشتن توان تولید بدون محدودیت تهیه مواد اولیه آن، ثبات ارزی، بازاریابی مناسب وشرکت در نمایشگاه‌های بین‌المللی، پذیرش نمایشگاه‌های بزرگ در کشور، برخورداری از نیروی انسانی ماهر و متخصص و در یک کلام تسهیل سرمایه‌گذاری خصوصاً در بخش‌های مالیاتی و اجازه‌دادن به فعالیت‌های رونق بخش کار‌آفرینان از مهمترین اصول اقتصادی است که اکنون این روند در محاق باقی مانده است و بدون احساس امنیت سرمایه‌گذاری در معنای واقعی اتفاق نخواهد افتاد.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی