[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۷۹۸
  • دوره جدید

یادداشت روز، روزنامه شیراز نوین

تجربه برهوتی فارس

 

شیرازنوین- سعیدرضا امیرآبادی

amirabadi_shznvn@yahoo.com

حاصل‌خیزترین دشت‌های فارس در مسیر برهوتی شدن قرار گرفته‌اند. در گذشته‌ای نه‌چندان دور، استان فارس طلایه‌دار صنعت کشاورزی ایران شناخته می‌شد و کشاورزان در پناه غفلت یا چشم‌پوشی مسئولان، به حفر چاه‌های عمیق و عمیق‌تر مبادرت می‌ورزیدند. اینک با گذشت سه دهه، اراضی فارس دیگر آب مورد نیاز کشاورزان را تأمین نمی‌کنند و عمق فاجعه تا جایی بالا گرفته که چاه‌های حفرشده تا 700متر در دل زمین فرو می‌روند. قهر آسمان فارس هم در سالیان اخیر سبب شد اراضی مرغوب و حاصلخیز فارس به‌سرعت در مسیر کویری شدن قرار گرفته و درمدتی کوتاه، با فاجعه زیست‌محیطی بزرگی روبرو باشیم. چنانکه از آمار برمی‌آید بیش‌از 4000روستا از مجموع 8000روستای فارس به دلیل خشکسالی خالی از سکنه‌ شده است. متأسفانه وخامت ماجرا تا جایی است که روستاهای خالی از سکنه نه‌تنها از آب مورد نیاز برای دامداری و کشاورزی محروم‌اند. بلکه اهالی شریف روستا حتی برای تأمین آب شرب نیز با مشکلات روزافزونی مواجه‌اند. نتیجه کار چنان شده که نیمی از روستاهای فارس از جمعیت تهی شده و اهالی زحمتکش و شریف آن، چاره‌ای جز مهاجرت به شهرها نداشته باشند. آشکار است که در کلانشهرها هیچ‌کس برای مهاجرانی که از تمکن مالی مناسب برخوردار نیستند فرش قرمزی پهن نخواهد کرد و آنها از سر اجبار، به حاشیه‌نشینی و شغل‌های کاذب روی می‌آورند. امروزه شیراز چیزی در حدود 300هزار حاشیه‌نشین دارد، این در حالی است که زندگی در حاشیه متروپلیس‌ها همواره قربانی گرفته است. قشر شایان توجهی از حاشیه‌نشینان شهر در معرض آسیب‌های اجتماعی قرار می‌گیرند و در صورت بروز اندکی غفلت، به ورطه بزهکاری فروافتاده و در پیشگاه قانون مجازات می‌شوند. از یاد نبریم اهالی سخت‌کوش قریه‌های فارس مجری تأمین غله ایرانیان بوده‌اند و به دلیل قهر آسمان و مدیریت ناکارآمدی که آنها را از پیامدهای برداشت‌های بی‌رویه آگاه نکرد، به این سرنوشت ناگوار دچار شدند. 
البته تبعات منفی خشکسالی‌های سالیان اخیر فقط پیش‌روی روستاییان شریف فارس قرار ندارد، بلکه اقصی نقاط استان با فرونشست 17سانتی‌متری زمین مواجه است و خشم طبیعت، در مقیاس گسترده‌ای زندگی همه ایرانیان را تهدید می‌کند. آشکار است که با فرونشست زمین و ازدیاد فروچاله‌ها، زیرساخت‌های استان نیز در خطر نابودی قرار گرفته و تا چندی دیگر، شاهد شکافته شدن زمین در تخت جمشید و پاسارگاد هم خواهیم بود. به همین دلیل، باید اقدامات پیشگیرانه را سرعت بخشید و با پیش گرفتن تدابیر لازم، آب رفته را تا حد امکان به جوی بازگرداند. 
خوشبختانه در ماه‌های اخیر در نقاط مختلف فارس بسیج گسترده‌ای برای مقابله با چاه‌های غیرمجاز صورت گرفته و انتظار می‌رود این رویه مثبت با شتاب بیشتری انجام شده و در زمره اقدامات مقطعی و فصلی قرار نگیرد؛ چراکه شمار چاه‌های آب فارس به تنهایی معادل 16استان کشور است و باید این مسئله را در کنار مواردی قرار داد که امنیت کشور را به مخاطره می‌اندازد. چنان‌که از اخبار برمی‌آید، در سال گذشته نزدیک به 2500چاه غیرمجاز پر شده و 3000چاه در نوبت پلمپ هستند. با این حال، در فارس نزدیک به 90000حلقه چاه مجاز و غیرمجاز قرار دارد که زمینه را برای ازدیاد بحران مهیا می‌سازد. به همین دلیل، انتظار می‌رود مسئولیت مقابله با خشکسالی و تبعات آن فقط بر عهده تعداد معدودی از دستگاه‌ها و نهادهای ذیربط گذاشته نشود، بلکه همه نهادهای قانونی و اجرایی به همراه مردم به خطرات کویری شدن و فرونشست این سرزمین اشراف یافته و با جدیت به مقابله با آن بپردازند. متأسفانه رسانه‌های ارتباطی هم جسته و گریخته به تبلیغ شیوه درست مصرف آب می‌پردازند و نشانی از تبلیغ‌های متداوم و مستمر در دستور کار صداوسیما و نشریه‌ها دیده نمی‌شود. البته از یاد نبریم صنایع، به مراتب سهم بیشتری در مصرف و هدررفت آب دارند و بهینه‌سازی ساختار سنتی و ناکارآمد آنها، از اهمیت به‌سزایی برخوردار است.
پی‌نوشت: 
مساحت ایران 1648195کیلومتر مربع است و تعداد چاه‌های آب مجاز و غیرمجاز به 750000حلقه می رسد، یعنی در هر 2/2کیلومتر مربع یک چاه حفر کرده‌ایم!

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی