[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۱۰۵۰
  • دوره جدید

یادداشت روز، روزنامه شیراز نوین

دگردیسی کشاورزی فارس

 

 

شیرازنوین- سعیدرضا امیرآبادی

amirabadi_shznvn@yahoo.com

به نظر می‌رسد خشکسالی، سرنوشت محتوم ایرانیان باشد. با قهر آسمان، عمق چاه‌های فارس به بیش از 700 متر رسیده است و به گواه بسیاری از کارشناسان، کیفیت آب‌های فسیلی برای شرب مناسب نیست. این پدیده ناخوشایند سبب شده در تصمیمی ‌دیرهنگام، کشت برنج در بسیاری از مزارع و شالیزارهای فارس ممنوع شده و کشاورزان با بحران‌های اقتصادی و اجتماعی روزافزونی روبرو شوند. اما خشکسالی گسترده فارس به معنای تعطیلی صنعت کاشت، داشت و برداشت نیست؛ چرا که در بحبوحه خشکسالی، می‌توان به کشت اقلام استراتژیک متوسل شد و با نگاهی نو به صنعت کشاورزی، به سود و رونق دوچندانی دست یافت. متأسفانه بنیان کشاورزی فارس بر محور اصول سنتی و باورهای پیشینیان بنا شده و گروه اندکی از کشاورزان، بنا را بر خلاقیت و ساختارشکنی می‌گذارند. این درحالی است که باید به موازات دگرگونی‌های جغرافیایی، انعطاف‌پذیری پیشه کرد و با توسل به دانش‌های نوین کشت و زرع، به پرورش محصولات متنوع روی آورد. مطابق آمارها، 6درصد از آب‌های فارس به تصفیه‌خانه‌ها روانه شده و برای شرب استفاده می‌شوند. برخلاف تصور عموم، سهم صنایع فارس از مصرف آب بسیار اندک است و چیزی در حدود 2درصد از مایع حیات، روانه چرخه صنعت می‌شود. این درحالی‌ست که 92درصد باقی‌مانده صرف امور کشاورزی خواهد شد. همان‌گونه که از آمار برمی‌آید، با اصلاح روش‌های غرقابی می‌توان استان فارس را به‌راحتی از مهلکه خشکسالی و کویری شدن در امان نگاه داشت. اما اتخاذ این راهکار نباید به سرگردانی کشاورزان و خالی شدن قریه‌های استان بینجامد. این روزها حدود نیمی ‌از روستاهای فارس به دلیل خشکسالی و تبعات شوم آن خالی از سکه شده‌اند و بسیاری از مهاجران، در مسیر مهاجرت به شیراز به حاشیه‌نشینی و زندگی‌های حداقلی روی آورده‌اند. به همین دلیل، تعطیل و برهوتی شدن کشتزارهای فارس می‌تواند آسیب‌های فراوانی به دنبال داشته باشد و تعطیلی ناگهانی و بی‌برنامه کشاورزی هم به‌سان خشکسالی، تبعات دوچندانی در پی خواهد داشت. به همین دلیل، باید با توسل به دانش مهندسان کشاورزی، کارشناسان محیط زیست و اقتصاددانان، راه حل مبسوطی پیش روی کشاورزان زحمتکش قرار داد تا در طی آن، صنعت کشاورزی فارس در مسیر نابودی قرار نگیرد و بنیه آبی دشت‌های فارس بیش از امروز دچار فرونشست نشوند. در همین زمینه، کشت محصولات استراتژیک که منفعت‌های چند جانبه‌ای به همراه داشته باشد، می‌تواند راهکار خروج از بحران باشد. در بازارهای جهانی، هر کیلو زعفران به قیمت 1100دلار داد و ستد می‌شود و این درحالی است که 8/88درصد از طلای سرخ کره خاکی در ایران تولید می‌شود. بررسی‌های کارشناسانه نشان می‌دهد استعداد دشت‌های فارس برای کشت این محصول ارزآور مناسب است و در صورت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و حمایت‌های دولتی، می‌توان به قطب اول تولید این محصول در جهان تبدیل شد. یکی دیگر از محصولات استراتژیک که پتانسیل زیادی برای پرورش دارد، خاویار است. در سال گذشته 60تن گوشت و 200کیلو خاویار از استان فارس به بازارهای جهانی صادر شده است. این درحالی‌ست که مناطق سردسیری فارس همانند سپیدان، استعداد بالقوه‌ای در پرورش این محصول استراتژیک دارند. در کنار محصولات مهمی ‌نظیر زعفران و خاویار، کشاورزان سخت‌کوش سروستانی توانستند با استفاده از روش‌های نوین کشت و زرع، بیش از 4هزار باغ پسته مکانیزه تدارک دیده و اولین محموله صادراتی به میزان 20تن را راهی بازار‌های بین‌المللی کنند و درآمدی بیش از 180هزار دلار نصیب استان شود. همه این نمونه‌ها نشان می‌دهد تعطیلی صنعت کشاورزی فارس با همه زیرمجموعه‌های متنوعش، نباید به بهانه خشکسالی تعطیل شود و تبعات آن بر مشکلات بی‌شمار منطقه بیفزاید؛ بلکه باید رویکردهای هدفمند و هوشمند در این زمینه اتخاذ کرد و از ثمرات همه‌جانبه آن بهره برد. در نظر داشته باشیم که ایران در برهه معاصر به شدت نیازمند افزایش صادرات غیر نفتی، پیشگیری از مهاجرت‌های کورکورانه، فرآیندهای ارزآوری، تغییر سنت‌های کشاورزی، اتخاذ شیوه‌های درست مصرف آب و بطور کلی شیوه مدیریت بحران کارآمد است و استان فارس به عنوان یکی از استراتژیک‌ترین مناطق کشور، می‌تواند در این زمینه کارنامه موفقی برجای بگذارد.
پی‌نوشت:
پدر کویرشناسی ایران: چنانچه با همین رویه پیش برویم، 50سال دیگر کشور ایران فاقد آب‌های سطحی و زیرزمینی است.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی