[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۶۸۳
  • دوره جدید

مروری بر تغییر ذایقه شیرازی‌ها در تفریح - تفریح منهای سلامت، روزنامه شیراز نوین

گروه گزارش- سعیدرضا امیرآبادی
amirabadi_shznvn@yahoo. com
از دیرباز مردم شیراز به خوشگذرانی و پرداختن به تفریح‌های جمعی شهره کشور بوده‌اند. فضای سبز شیراز و باغات زیادی که در دل شهر قرار دارد سبب شده است تا اهالی شهر راز به دامن طبیعت رفته و از وقت گذرانی در مجاورت آب‌های روان و فضای سبز سرشار از لذت و شادمانی شوند. این قبیل تفریحات زمانی رنگ و بوی مفرحانه‌تری به خود می‌گرفت که تعداد زیادی از اقوام فامیل، یکدل و یک زبان ‌شده و از همنشینی با یکدیگر درس‌های زندگی می‌آموختند. این قبیل وقت‌گذرانی‌های بی غل و غش حتی در سرمای زمستان نیز تعطیل نمی شد و منازل زیبا و حیاط دار شیرازها در هر هفته میزبان کل فامیل بود. البته اوضاع اقتصادی مردم نیز به آنها رخصت گردهمایی‌های هفتگی را می‌داد و بانوان منزل با همکاری یکدیگر و در فضای دوستانه به تدارکات می‌پرداختند. مردان خانواده نیز در حیاط منزل به برپایی منقل و کباب پرداخته و خنده‌های آنان گه‌گاه به هوا بر می‌خواست. اما گذشت زمان دستاورد شوم مدرنیته را برای همه ما، از جمله شیرازی‌هایی که ید طولایی در تفریح‌طلبی داشتند، به ارمغان آورده است. از سویی خبری از حیاط‌های اختصاصی نیست و مردم فضای سبز منزل را با دیگر ساکنان آپارتمان شریک شده اند. از سوی دیگر موقعیت مالی بسیاری از همشهریان رخصت گردهمایی‌های خانوادگی را به صورت هفتگی نمی دهد. تجمل‌پرستی و چشم و هم‌چشمی‌های کور‌کورانه هم که مزید بر علت شده است تا مهمانی‌های بی غل و غش خانوادگی کمتر در اطرافمان دیده می‌شود. با عبور از همه این ها، مردم شیراز هنوز از تفریح دست نمی کشند و الگوهای خود را با گذشت زمان تغییر داده‌اند. تغییراتی که نشانی از نسخه‌های اولیه خود نداشته و افراد حاضر در آن تا جمع یک خانواده دو نفره کاهش یافته است. در ادامه نگاهی گذرا به تفریح‌های منتخب مردم شیراز داریم. وقت گذرانی هایی که به سختی می‌توان نام تفریح را بر آن گذاشت. 
تفریح با اسید ترانس 
در ایام نه چندان دور نشستن در وسط بلوار و نوش جان کردن کتلت با سالاد شیرازی به عنوان تفریح اول همشهریان شناخته می‌شد. البته آلودگی هوا و کثرت اتومبیل‌ها نیز به سان امروز نبود و خانواده‌ها اوقات خوشی را در میان پیکان‌ها و رنوها و ژیان‌ها سپری می‌کردند. با گذشت زمان مسأله خوردن و آشامیدن به عنوان یک تفریح تغییر نکرد. بلکه این مکان و غذاهای مورد تناول بود که دچار دگرگونی شد. امروزه بسیاری از شهروندان و به خصوص قشر جوان مراجعه به یک فست فود پرزرق و برق را به عنوان یکی از شیوه‌های تفریح و خوشگذرانی قلمداد کرده و مضرات آن را به سادگی فراموش می‌کنند. این در حالی است که بیماری مهلک کبد چرب یکی از دستاوردهای شوم فست فودها به شمار می‌رود و مشتریان علیرغم آگاهی از این مهم، آن را به سادگی به دست فراموشی می‌سپارند. سؤالی که در این میان مطرح می‌شود که چه نوع تفریحی در پس نشستن در پشت میزها و صندلی‌های این قبیل اغذیه فروشی‌ها نهفته است و چگونه با یک موزیک جاز غربی غذا بر دل مشتریان آرام می‌گیرد. نکته جالب توجه در این است که ظرفیت هیچ یک از میزها بیش از سه چهار نفر نیست. گویی تجربه به صاحبان مغازه نشان داده است که این قبیل مکان‌ها برای جمع‌های شلوغ خانوادگی مناسب نیستند. البته مدت اقامت هر گروه از مشتریان نیز بیشتر از پانزده دقیقه هم نمی شود. چرا که تناول لقمه کوچک فست فود بیش از این زمان نمی خواهد و اسید ترانسی که در پس آن نهفته است‌، احساس سیری کاذبی را به وجود می‌آورد. از سوی دیگر یک خانواده سه نفره برای چند دقیقه فست فود نشینی باید مبلغی در حدود شصت هزار تومان بپردازند که معادل حقوق دو روز یک کارمند ساده است. 
گریز به ییلاق
واقع شدن شیراز در مجاورت قلات و سپیدان سبب شده است تا همشهریان ما علاقه ویژه‌ای به این طبیعت زیبا و بکر داشته باشند. البته از آنجایی که شیراز معمولاً از نعمت برف محروم است، جاذبه‌های ییلاقی قلات به همراه رخت سپیدی که معمولاً بر قامت اردکان می‌درخشد، سبب می‌شود تا بازار تفریحات زمستانی در این محل گرم باشد. بازدید مکرر علاقه‌مندان از منطقه زیبای قلات متأسفانه موجب شده است تا فضای بکر و زیبای این منطقه با زباله‌های به جا مانده از گردشگران آلوده شده و حجم زیادی از ارتفاعات زیبای این منطقه دستخوش ساخت و سازهای غیرمجاز شود. البته پیامد شوم این قبیل ساخت و سازها همانا ریشه کنی درختان و فضای سبز منطقه است و در صورت عدم اعمال جریمه‌های قاطع و سنگین، تا چند سال آینده شاید خبری از این مکان تفریحی برای شیرازی‌ها نباشد. در ارتفاعات زیبای سپیدان نیز سایه سنگین تیوب‌ها بر سردست و پاهای شکسته شهروندان سنگینی می‌کند و علیرغم هشدارهای مکرر، هنوز بازار استفاده از آنها در زمستان داغ است. البته ورود بخش خصوصی و امکانات رفاهی‌تفریحی جالب توجهی که در این مکان بوجود آورده، سبب می‌شود تا بر جاذبه‌های تفریحی و گردشگری استان فارس افزوده شده و هر ساله میزبان گردشگران زیادی باشد. البته استفاده از این امکانات برای یک خانواده چهارنفره معمولی که شغل کارمندی را به عنوان منشأ ارتزاق خود دراختیار دارند، چندان مقرون به صرفه نیست و باید حقوق چند روز خود را برای استفاده از تفریحات دل انگیز آن هزینه کنند. 
ولع میوه‌ای 
مدت زیادی است که بسیاری از باغ‌های اطراف شیراز، محیط پیرامون خود را برای بهره برداری‌های تجاری آماده کردند. در حاشیه این تجاری‌سازی بسیاری از ریشه‌های درختان زیر لایه‌های سیمانی مدفون شده و با گذشت ایام بر متراژ فضاهای عاری از فضای سبز آنان افزوده می‌شود. در میان باغ‌های تجاری تفاوت زیادی بین تعداد مشتریان آنها حکمفرماست. گروهی از این باغ‌ها با گنجاندن قلیان در لیست منوی خود، مشتریان جوان و نوجوان را تشویق می‌کنند تا ساعاتی را بر سکوهای سیمانی و تخت‌های چوبی با پشتی‌های چرک و زیراندازهایی که جای ذغال در آنها به وفور یافت می‌شود، اتراق کرده و از تنباکوهای میوه ای تناول کنند. البته گروهی از این باغ‌ها هم هستند که با پایبندی به قانون از عرضه محصولات دخانی خودداری می‌کنند. اما متأسفانه مشتری آنها نسبت به گروه اول بسیار کمتر است و صاحبان آن همواره در وسوسه عرضه انواع قلیان‌های میوه ای و سنتی قرار دارند. بدین طریق است که صرف قلیان به یکی از تفریحات عمده جوانان شیرازی تبدیل شده است و هرروز بر تعداد باغاتی که محصولات دخانی را به مشتریان خود عرضه می‌کنند، افزوده می‌شود. نکته جالب توجه در این است که قشر اصلی مشتریان این گونه اماکن را جوانان تشکیل می‌دهند. حضور پسر و دختر نوجوان که با ولع دود غلیظ قلیان را فرو می‌بلعند به یکی از اصلی ترین تفریحات آنان تبدیل شده است. هزینه این تفریح (!) برخلاف دیگر شیوه‌های وقت گذرانی که از آن‌ها یاد شده زیاد نیست. جمع‌های شش تا هفت نفره برای دو عدد قلیان و یک قوری چای مبلغی در حدود چهل هزار تومان می‌پردازند که سهم هر یک از آنها در حدود شش هزار تومان می‌شود. ارزانی این قبیل تفریحات ناسالم با در نظر گرفتن امراض ثانویه ای که به دنبال دارند، قابل توجه و بررسی است. البته هزینه اولیه تهیه قلیان و مواد آن برای صاحب اماکن یاد شده بسیار اندک است و عرضه یک قلیان میوه ای سودی بیشتر از نود درصد را به جیب او روانه می‌سازد.
تفریحات مثبت 
با گذر از فست فودها و قلیان‌های میوه ای، خوشبختانه هنوز گروهی از مردم و جوانان ترجیح می‌دهند تا اوقات فراغت خود را به ورزش و تندرستی بپردازند. جواد یکی از ورزشکارانی است که هر روز عصر به یک مجموعه تناسب اندام مراجعه می‌کند و به گفته خودش چنانچه به هر دلیلی موفق به ورزش نشود، نمی تواند شب‌ها بخوابد. او مدت سه سال است که به صورت حرفه ای ورزش می‌کند و از مربیان باشگاه به حساب می‌آید. وی بر این باور است که ورزش می‌تواند به اصلی ترین تفریح خانواده‌ها در سنین مختلف تبدیل شود و سلامتی جامعه را بیمه کند. به گفته جواد، چنانچه دولت و وزارت ورزش و جوانان حمایت‌های بیشتری را از مجموعه‌های ورزشی به عمل بیاورد، هزینه این گونه مکان‌ها تعدیل خواهد شد و قشر بیشتری از مردم می‌توانند از ورزش به عنوان یکی از سرگرمی‌ها و تفریحات روزمره خود استفاده کنند. از سوی دیگر این مربی پرورش اندام معتقد است که داروهای حجم آور ماهیچه‌ها و مکمل‌های غیرمجاز در این ورزش به وفور ریشه دوانده است و باید فکری اساسی برای مقابله با آن اندیشید. البته در مورد استفاده از استخرها شاهد راهکارهای مؤثری بوده‌ایم. به یاد داشته باشیم که فضای مفرح استخرها همواره به عنوان یکی از سرگرمی‌ها و تفریحات اصلی کودکان و نوجوانان به حساب می‌آید و امروزه طیف زیادی از مدارس، دانش آموزان را به یادگیری شنا و استفاده از امکانات آن وا می‌دارند. بدین ترتیب ورزش پویای شنا به عنوان یکی از تفریحات سالم و پرانرژی کودکان و نوجوانان تبدیل شده و در مسیر زندگی آنان، نقش مؤثری را ایفا می‌کند. چرا که قلمداد شدن ورزش‌ها به عنوان تفریح می‌تواند مخاطبانش را از آفت هایی نظیر اعتیاد‌، افسردگی و مضامینی از این دست مبرا ساخته و شادابی و تفریحات سالم را پیش روی آنها قرار دهد. 
جذابیت اینچ‌ها
با عبور از همه عناوینی که امروز به عنوان تفریح در جامعه ما خودنمایی می‌کنند، نمی توان از علاقه‌مندی مردم اقصی نقاط ایران، علی الخصوص کلان شهر شیراز به فضای مجازی گذشت. جوانی با گوشی موبایلش در گوشه یک مهمانی خانوادگی به کنجی خزیده و لبخند معناداری بر لبانش نشسته است. دختر جوانی بی اعتنا به عبور اتومبیل‌ها در عرض خیابان حرکت می‌کند و بوق اعتراض‌آمیز اتومبیل‌ها سبب نمی شود تا از خیرگی به تلفن همراهش دست بکشد. با یک نگاه ایجازوار در می‌یابیم که فضای مجازی با اپ‌های رنگارنگش به عنوان یکی از سرگرمی‌های ما تبدیل شده است و هرروز بر میزان تسلط و چیرگی‌اش افزوده می‌شود. امروزه طیف زیادی از خانواده‌ها ترجیح می‌دهند تا به جای دورهمی‌های شاد، در گروه‌های مجازی به همنشینی بپردازند. و با آیکون‌های آن، احساسات خود را بروز دهند. حتی اگر یکی از بزرگترهای فامیل نیز ناپرهیزی پیشه کرده و میزبان یک میهمانی خانوادگی شود، باز هم وجه مفرح صفحه‌های چند اینچی با مگاپیکسل‌هایش از ما و همشهریان و هم‌وطنانمان جدا نمی شود و جذابیت مجازی آن به دورهمی‌های رئال چربش دارد. 
شیراز را دریابیم
مردم شیراز شیفته تفریح و سرگرمی هستند و شهر راز بستر مناسب را برای میزبانی آنان فراهم نموده است. مقبره‌های صاحبان ادب و اندیشه به همراه جاذبه‌های تاریخی و بافت قدیم شهر که سرشار از اصالت‌های ماندگار است تنها گوشه‌ای از جذابیت این وادی به شمار می‌آید. در طی سالیان اخیر نیز شهرداری‌ها با درک مشکلاتی که در پی از هم گسیختگی خانواده‌ها به وجود می‌آید، باغ‌های خانواده را در اقصی نقاط شیراز ساماندهی کرده‌اند تا بدین وسیله عموم جامعه بتوانند از گردهمایی‌های شاد در بستر طبیعت لذت ببرند. این گونه مکان‌ها با دریافت هزینه هایی اندک، مکانی نیمه خصوصی را به مراجعه کنندگان عرضه می‌کنند تا فارغ از دل مشغولی‌های روزمره و بسان دهه‌های پیشین به معاشرت‌های حقیقی بپردازند.
 معاشرت هایی که در طی آن خویشاوندان از مشکلات یکدیگر آگاهی یافته و با کمک و همفکری در صدد حل آن بر می‌آیند. البته هنوز از ظواهر امر پیداست که خیابان چمران به عنوان یادگاری از بلوارنشینی شیرازی‌ها به جا مانده است و اغذیه فروشان خیابانی به همراه قلیان‌های میوه ای در اقصی نقاط آن جولان می‌دهند. در هر صورت مکان دورهمی‌های خانواده‌ها چندان مهم نیست‌، بلکه این ماهیت ماجراست که باید در گذر زمان زنده بماند و محفل‌های خانوادگی به دلیل شرایط ناگوار اقتصادی و ازدیاد فضاهای مجازی به فراموشی سپرده نشود. 

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی