[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۶۸۴
  • دوره جدید

سالیانه چند ایرانی در اثر مسواک‌نزدن می‌میرند، روزنامه شیراز نوین

«دانشمندان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران در تازه‌ترین مطالعه خود دریافتند بهداشت ضعیف دهان و دندان و مسواک نزدن، با بیماری‌های قلبی عروقی، سرطان‌ها و کاهش طول عمر در ارتباط است و افراد دارای دندان از دست رفته، خالی، فاسد و پر شده، نسبت به افرادی که دندان‌های کمتری از دست داده‌اند، بیشتر در معرض مرگ‌ و میر به علل خاص هستند.»
در این مطالعه که به سرپرستی دکتر رضا ملک‌زاده، استاد ممتاز دانشگاه علوم پزشکی تهران و پراستنادترین دانشمند علوم پزشکی ایران در بستر مطالعه کوهورت، تعداد دفعات مسواک زدن، استفاده از دندان مصنوعی و پروتز دندان بر اساس خوداظهاری شرکت‌کنندگان و نیز وضعیت سلامت دندان آنها شامل دندان‌های از دست رفته، فاسد، خالی و پر شده، توسط پزشکان آموزش دیده مورد بررسی قرار گرفتند.
محققان در ادامه، شرکت‌کنندگان در مطالعه شامل ۴۲٫۴درصد مرد و ۵۷٫۶درصد زن را که با هدف بررسی وضعیت بهداشت دهان و دندان مورد بررسی بودند، به مدت ۹سال مورد پیگیری قرار دادند.
از آن جا که تعداد مرگ و میرهای کلی گزارش شده طی مدت بررسی (۲۰۰۴ تا ۲۰۱۴) نزدیک به ۴هزار نفر (سه هزار و ۸۲۰نفر) بود،‌ نتایج بررسی‌ها نشان داد از این بین، یک هزار و ۹۸۱نفر بر اثر بیماری‌های قلبی عروقی، ۸۳۹نفر بر اثر سرطان‌ها و ۲۱۷نفر نیز بر اثر حوادث و جراحات فوت کردند.
پزشکان ایرانی در این تحقیق، پس از سال‌ها پیگیری بهداشت دهان مطالعه‌شوندگان،‌ «ارتباط مرگ و میرهای رخ داده در جمعیت مورد مطالعه با بهداشت دهان و دندان افراد فوت شده» را به دقت مورد کنکاش و بررسی قرار دادند.
نتایج بررسی‌ها بسیار تأمل‌برانگیز بود: افزایش نرخ مرگ و میر کلی در شرکت‌کنندگانی که بیشترین دندان از دست رفته را در مقایسه با افراد دارای حداقل دندان از دست رفته، داشتند.
مسواک‌زدن در کاهش خطر بیماری‌ها و مرگ بسیار مؤثر است
طبق بررسی و نتایج این تحقیق، مسواک زدن به هر شکل، اعم از یک بار، دو بار یا بیشتر از دو بار در روز، خطر مرگ به علل خاص از جمله بیماری قلبی، عروقی، سرطان،‌ دیابت، انسداد مزمن ریوی و… را کاهش می‌دهد؛ چرا که نتایج نشان داد بین مرگ و میر و وضعیت بهداشت دهان و دندان افراد ارتباط وجود دارد و بهداشت ضعیف دهان و دندان و مسواک نزدن شانس ابتلا به این بیماری‌ها را تا بیش از ۴۰درصد افزایش می‌دهد.
از دیگر نتایج جالب توجه این مطالعه آن است که حتی وضعیت بهداشت دهان و دندان افرادی که بر اثر خودکشی یا تصادفات فوت کرده بودند نیز با سایرین تفاوت داشت. بدان معنا که افراد دارای افسردگی که گاه منجر به خودکشی آنها شده است و نیز افرادی که در تصادفات صدمه دیده و فوت شده‌اند، بهداشت دهان و دندان ضعیف‌تری نسبت به سایرین داشته‌اند! این نتیجه که صرفاً ارتباط وضعیت بهداشت دهان و دندان را با افسردگی در این مطالعه اپیدمیولوژی حاضر آشکار کرده است، می‌تواند به دلیل این احتمال باشد که افراد دارای افسردگی، کمتر از سایرین، بهداشت دهان و دندان را رعایت می‌کنند و در افراد خودکشی کرده، وضعیت بهداشت دهان و دندان به مراتب بسیار ضعیف‌تر بوده است.
همان‌طور که این تحقیق اشاره کرده است، مطالعات پیشین درباره تأثیر بهداشت دهان و دندان در بروز بیماری‌ها عمدتاً در کشورهای پردرآمد انجام شده است. به عنوان نمونه از مجموع ۱۵مطالعه انجام شده در این زمینه، ۱۲مطالعه، وجود ارتباط بین دندان‌های از دست رفته و بروز بیماری‌ها و مرگ‌ومیر به علل خاص را به اثبات رسانده‌اند؛ اما نتایج مطالعه حاضر که در بستر مطالعه کوهورت بزرگ استان گلستان انجام شده، از آن جا که می‌تواند نتایج مشابهی را برای کشورهایی با درآمد کمتر و بهداشت دهان و دندان ضعیف‌تر ارائه کند، حائز اهمیت جهانی است و از این نظر مطالعه دانشمندان علوم پزشکی تهران می‌تواند منحصر به فرد باشد.
وضعیت بهداشت دهان و دندان در دنیا
بهداشت ضعیف دهان و دندان و بیماری‌های لثه از بیماری‌های شایع در دنیاست. در ایالات متحده شیوع بیماری پریودنتال (بیماری پیرادندانی یا بیماری بافت‌های نگهدارنده دندان‌ها شامل لثه، الیاف اتصال دهنده دندان به استخوان و بافت استخوانی اطراف دندان. اگر بهداشت دهان و دندان به درستی رعایت نشود با ایجاد پلاک دندانی و ترشح سموم از میکروب‌های آن بافت‌های مجاور تحت تأثیر قرار می‌گیرند. اگر مشکلی در هر یک از اجزا، نگهدارنده دندان در استخوان ایجاد شود فرد دچار بیماری پریودنتال شده است) در میان بزرگسالان ۴۶درصد است.
طبق آماری که دبیر شورای عالی سلامت دهان و دندان اعلام کرده است، ایرانی‌ها حدود ۲۰۰میلیون دندان پوسیده دارند.
سعید عسکری گفته است: پوسیدگی دندان و بیماری‌های لثه شیوع بالایی در جهان و در کشور ما دارد.
وی اظهار داشته است که حتی شیوع پوسیدگی دندان در جهان در مقایسه با میگرن و آسم بیشتر است و بر اساس آخرین پیمایش‌های انجام شده در میان افراد ۳۵ تا ۴۴سال، به طور متوسط حدود ۳دندان پر شده و ۶دندان کشیده شده و ۴دندان پوسیده وجود دارد. همچنین آمار دندان‌های پوسیده در میان کودکان ایران، صعودی بوده است که این مسئله هزینه‌های زیادی را برای درمان نیاز دارد.
چرا دندان‌های خراب باعث بیماری و مرگ و میر می‌شوند؟
دهان ما محل زندگی هزاران گونه مختلف باکتریایی است. تعداد محدودی از این گونه‌ها در بروز التهاب و عفونت نقش داشته و موجب بروز پوسیدگی دندان می‌شوند. بنابراین، مسواک نزدن و بهداشت دهان و دندان ضعیف، از عوامل ایجاد تغییر در میکروبیوم دهان است و سبب بروز شرایط از دست رفتن دندان می‌شود. از دست رفتن دندان نیز سطح باکتری در حفره دهان را افزایش می‌دهد و تجمع باکتریایی خطر ابتلا به بیماری‌ها را محتمل‌تر می‌کند.
بهداشت ضعیف دهان و دندان و این همه بیماری؟
بیماری‌های لثه با تشکیل پلاک‌ها روی دندان به واسطه مسواک نزدن شروع می‌شوند. این پلاک‌ها لایه چسبنده‌ای هستند که از غذا و باکتری تشکیل شده و می‌توانند باعث خونریزی لثه‌، تورم و ایجاد بیماری در آن شوند.
همچنین بهداشت دهان و دندان، به طور قابل توجهی می‌تواند تشکیل پروتئین‌های «سی‌ری‌اکتیور» و «فیبرینوژن» را کاهش دهد؛ چرا که بالا رفتن میزان این پروتئین‌ها در خون احتمال ابتلا به بیماری‌های قلبی را به‌ شدت افزایش می‌دهد. به گفته محققان احتمالاً باکتری‌های موجود در این پلاک‌های دندانی می‌توانند به راحتی وارد جریان خون شده و بعد از وارد شدن به اعضای حیاتی بدن انسان در آنها ایجاد عفونت کنند. همچنین این باکتری‌ها توانایی مسدود کردن جریان خون در رگ‌های قلبی را دارند که در موارد شدید خطر ایست قلبی را در افراد مسن افزایش می‌دهند. یک فرد سالم باید ۳۲دندان در دهانش داشته باشد و تحقیقات نشان داده است اشخاصی که کمتر از ۲۱دندان در دهان خود دارند شانس ابتلای آنها به حمله قلبی ۶۵درصد بیشتر است. تحقیقات محققان دانشگاه نیویورک روی ۹هزار زن بالغ نشان داده است احتمال ابتلا به حمله قلبی در زنانی که دچار بیماری‌های لثه هستند تا دو برابر نسبت به دیگران بیشتر است.
تأثیر بهداشت دهان و دندان ضعیف در ابتلا به دیابت و سرطان‌ها
مسواک‌نزدن همچنین می‌تواند خطر ابتلا به بعضی از انواع سرطان‌ها را در انسان بیشتر کند. افرادی که به بهداشت دندان و لثه‌های خود توجه نشان می‌دهند با احتمال ۱۴درصد کمتر به سرطان دچار می‌شوند. در بعضی موارد، ارتباط بین بیماری‌های لثه و سرطان بسیار بیشتر است. برای مثال فردی با دندان‌های خراب و لثه‌های متورم با احتمال ۴۹درصد بیشتر از دیگران ممکن است به سرطان کلیه دچار شود. احتمال ابتلای این شخص به سرطان‌های لوزالمعده و خون هم به‌ ترتیب ۵۴ و ۳۰درصد نسبت به سایرین بیشتر است.
دیدگاه برخی متخصصان بر این است که تورم و بیماری‌های مزمن لثه می‌تواند منجر به ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن انسان شده و سلول‌های او را در برابر تومورهای سرطانی آسیب‌پذیر کند. بعضی دیگر از محققان هم معتقدند باکتری‌های موجود در پلاک‌های دندانی به‌ طور مستقیم می‌تواند منجر به تولید بافت‌های سرطانی در اعضای حیاتی بدن شوند.
بروز انسداد مزمن ریوی با مسواک نزدن
دانشمندان در آخرین تحقیقات خود متوجه ارتباط قدرتمندی بین بهداشت دهان و ابتلا به بیماری انسداد ریوی مزمن یا COPD شده‌اند. در این بیماری که چهارمین عامل مرگ و میر در ایالات‌ متحده به شمار می‌آید، عملکرد سیستم تنفسی به‌ تدریج کاهش پیدا می‌کند و ریه‌ها به مرور زمان تخریب می‌شوند.
محققان معتقدند باکتری‌های موجود در دهان می‌توانند وارد ریه شده و هر چند وقت یک بار باعث بروز عفونت در این قسمت بسیار حساس بدن شوند. این باکتری‌ها می‌توانند به سرعت تقسیم شده و بخش زیادی از ریه‌ها را فرابگیرند، به همین دلیل افرادی که دچار بیماری‌های ریوی و تنفسی هستند باید بیشتر از دندان‌های خود محافظت کنند.
آمارها نشان می‌دهد میزان ابتلا به بیماری‌های لثه در افرادی که دیابت دارند تا سه برابر بیشتر است. بر اساس تحقیقات انجام شده، هرقدر وضعیت بهداشت دهان و دندان در یک فرد بدتر باشد، احتمال ابتلای او به دیابت و مرگ و میر بر اثر این بیماری‌ افزایش پیدا می‌کند. البته این ارتباط دو طرفه است، یعنی دیابت هم می‌تواند روی سلامت لثه‌ها تأثیر منفی گذاشته و سرعت خراب شدن دندان‌ها را افزایش دهد.
پوکی استخوان در کمین آنها که مسواک نمی‌زنند
از سویی دیگر در افرادی که مسواک نمی‌زنند به‌ تدریج استخوان‌های دندان که در ریشه آن قرار گرفته‌اند، تحلیل رفته و از بین می‌روند. این عامل باعث از بین رفتن بافت نرم لثه در اطراف دندان شده و در نهایت باعث تخریب کامل دندان می‌شود. این وضعیت در بعضی از مبتلایان به بیماری لثه می‌تواند نشان‌دهنده ابتلای آنها به بیماری پوکی استخوان باشد. در افراد مبتلا به این بیماری تراکم استخوانی به‌ تدریج کاهش پیدا کرده و استخوان‌ها به‌ تدریج ضعیف می‌شوند. این موضوع به خصوص در میان زنان بالای ۵۰سال اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. بعد از رسیدن به سن یائسگی، تراکم بافت استخوانی در زنان کاهش می‌یابد که یکی از دلایل اصلی آن ایجاد تغییرات هورمونی در بدن است. دانشمندان معتقدند زنانی که زیاد به دندانپزشک مراجعه می‌کنند، حتماً باید یک بار آزمایش تراکم استخوان را هم انجام دهند تا از ‌ابتلا نداشتن خود به پوکی استخوان اطمینان پیدا کنند.
«مسواک نزدن» و زوال عقل!
بهداشت نامطلوب دهان و دندان‌ها پیامدهای مضر و مخربی نیز برای مغز دارد. عدم رعایت بهداشت مناسب دندان‌ها با تنگ شدن و انسداد سرخرگ‌ها در مغز مرتبط است. وقتی سرخرگ‌ها و عروق مغز به دلیل وجود باکتری‌ها مسدود می‌شوند، این فرایند موجب تضعیف حافظه و افزایش خطر زوال عقل می‌شود.
تحقیقات همچنین نشان داده زنانی که به بیماری لثه مبتلا هستند دو برابر بیشتر با مشکلات دوران بارداری مواجه می‌شوند که از جمله این مشکلات تولد نوزاد زیر وزن و زودرس است. 
یک مطالعه جدید نشان داده است که بیماری‌های دندانی و لثه‌ای و بهداشت نامناسب دهان و دندان زمان باردار شدن را در زنان به تأخیر می‌اندازد و امکان باردار شدن را دشوار می‌سازد.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی