[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۶۸۴
  • دوره جدید

آتش‌زدن بقایای گیاهی تا کی، روزنامه شیراز نوین

دکتر محمدمهدی تقی‌زاده - مهندس حبیب کشاورز
متأسفانه هر ساله پس از برداشت محصولات کشاورزی اتفاق بسیار تأسف برانگیز و مخرب در اراضی زراعی صورت می گیرد و آن، آتش زدن بقایای گیاهی در مزارع است که کشاورزان بدون آگاهی از عواقب آن مضرات جبران ناپذیری به محیط زیست و شهروندان و حفظ چرخه طبیعی حیات وارد می‌نمایند.
این آتشی که به پا می‌شود دودش به چشم همه می‌رود و دسترنج قرن‌ها زایش طبیعت را به تل خاکستری مرده مبدل می کند. رسمی دیرینه اما اشتباه با آتش زدن مزارع جنبه متفاوتی از کشاورزی و طبیعت مشاهده می شود و بقایای گیاهی که یک منبع تجدیدپذیر طبیعی و مهم و سرشار از مواد مغذی گیاهی است، از بین می رود. با فعالیت اشتباه انسان علاوه بر این که یک چهره نازیبایی از طبیعت را نشان می‌دهد باعث بروز مشکلات زیست محیطی زیادی برای مردم و اکوسیستم منطقه و همچنین وارد آمدن خسارات اقتصادی و به خطر افتادن بهداشت و سلامت عمومی می شود و مشکلات ذیل را ایجاد می نماید:
تأثیرات روی خاک و حیوانات
- کاهش رطوبت خاک و بالا رفتن آب مصرفی در کشت جدید؛
- از بین رفتن موجودات زنده و مفید خاک و کاهش مواد آلی خاک و از بین رفتن ساختمان خاک و مصرف شدید کودهای شیمیایی؛
- کاهش نفوذپذیری خاک و کاهش جذب عناصر غذایی توسط ریشه گیاه؛
- بقایای گیاهی به عنوان بستری برای موجودات زنده است؛
- خاک در مقابل روان آب و بادها مقاومت کمتری دارد؛
- خلل فرج خاک را از بین می برد و همچنین افزایش و پایداری خاک دانه کاهش می یابد؛
- حشرات مفید خاک از بین می روند؛
- یکی از منابع مهم تأمین غذای دام از بین می رود؛
- یکی از موانع در مقابل تبخیر رطوبت خاک از بین می رود؛
- یکی از بسترهای مهم برای موجودات ریز خاک‌زی از بین می رود.
تأثیرات روی انسان
- ایجاد بیماری‌های تنفسی خصوصاً بروز تنگی نفس؛
- آلودگی شهرها و روستا ها خصوصاً در اثر ستون‌های بلند دود همراه با خاکستر و همچنین انتقال بیماری‌های واگیر؛
- گازهای حاصل سمی و خفه کننده بوده و علاوه بر انسان، روی گیاهان و جانوران تأثیر منفی دارد؛
- ذرات معلق ایجاد شده موجب برونشیت و بروز بعضی از سرطان ها مانند سرطان ریه می‌شود؛
- بر سلسله اعصاب انسان و جانوران اثر گذاشته و افزایش فشار عصبی را در پی دارد.
تأثیرات روی هوا
- باعث افزایش گازهای گلخانه ای در اتمسفر و آلودگی محیط زیست می گردد؛
- ایجاد گازهای مضر و سمی که باعث برهم زدن تعادل جو شده و بر زندگی مردم تأثیر منفی داشته و در نهایت، کمک به تغییرات آب و هوایی را به دنبال دارد؛
- منو اکسید کربن و دی اکسید ناشی از دود می‌تواند با بخار آب ترکیب شده و باران اسیدی ایجاد نماید.
تأثیرات روی ایمنی و اقتصاد
- در زمینه ایمنی با کاهش میدان دید در هنگام آتش‌سوزی خصوصاً در جاده‌ها تصادف ایجاد می‌شود؛
- سرایت آتش به مزارع سایر کشاورزان یا سوزاندن مزارع آنها شده و خسارات اقتصادی و روحی جبران ناپذیری ایجاد می نماید.
طبق اصل 50 قانون اساسی حفاظت از محیط زیست وظیفه عمومی تلقی شده است و در نتیجه، همه ما مکلف هستیم از محیط زیست حفاظت و آن را به نسل اینده تحویل نماییم.
در جهت جلوگیری از آتش زدن بقایای گیاهی پیشنهادات زیر نیز ارائه می‌گردد:
- یکی از مهم‌ترین کارها فرهنگ سازی و آموزش به عموم جامعه، خصوصاً کشاورزان است که می‌توان از طریق جلسات آموزشی، صدا و سیما، رسانه های خبری، جزوات آموزشی (پمفلت)، نصب بنر و... آن را انجام داد؛
- استفاده مجدد از خصوصیات که می‌توان نسبت به کمپوست کردن آن اقدام کرد؛ 
- جمع آوری محصولات و ذخیره نمودن آن به عنوان تأمین علوفه و خوراک دام و همچنین چراندن دام‌ها در مزارع؛
- حمایت از پروژهای تبدیلی مثل کارخانه های تولید کاغذ؛
- اقدامات تشویقی برای کشاورزان؛
- امکانات جمع آوری بقایای گیاهی برای کشاورزان فراهم شود؛
- بازار فروش این محصولات فراهم شود، خصوصاً جهت فروش به استان های دیگر؛
- توسط نهادهای نظارتی پیگیری‌های جدی تر انجام و به عنوان یک ضرورت حتی می‌توان خصوصاً قبل از برداشت محصولات کشاورزی یک کمیته با عنوان ستاد مدیریت پسماند کشاورزی تشکیل و پیگیری انجام شده و در کارگروه‌های دیگر مرتبط با آن پیگیری شود؛
- نقش مراجع قضایی نیز به عنوان مدعی العموم مؤثر است؛
- باید متن قانون مجازات اسلامی ماده 688 در آموزش ها به اطلاع عموم رسانیده شود که هیچ کس حق ندارد سلامت عموم را با خطر مواجهه نماید.

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی