[ فردا را به امروز می آوریم ]
  • آخرین شماره ۷۳۵
  • دوره جدید

جایزه بزرگ علمی‌پژوهشی پروفسور شهبازی آغاز به کار دوسالانه پژوهش‌های باستان‌شناسی ایران‌باستان، روزنامه شیراز نوین

شیرازنوین- مجتبی دورودی

doroudi.ahoora@gmail.com

به گزارش شیرازنوین در روز یکشنبه بیست‌وپنجم تیرماه نود و شش، دومین همایش علمی مطالعات تاریخ ایران در سالن آمفی‌تئاتر مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس برگزار شد. این نشست علمی که به مناسبت یادروز باستان‌شناس و مورخ بزرگ شیراز علیرضا شاپور شهبازی برگزار گردید، دربردارنده‌ خبرهای مسرت‌بخشی برای اهل پژوهش و دوست‌داران میراث فرهنگی ایران‌زمین به ویژه اهالی فرهیخته استان فارس و شیراز بود که مهم‌ترین آن، همان آغاز به کار پژوهش‌های دوسالانه‌ باستان‌شناسی ایران باستان بود. همایش در ساعت 18 با تلاوت آیات قرآن و پخش سرود ملی ایران آغاز گردید. امیرحسین حکمت‌نیا با خوش‌آمدگویی و خیرمقدم به حاضران، به ویژه به خانواده پروفسور شهبازی به برنامه‌های نشست و معرفی و احضار سخنرانان در جایگاه پرداختند. 
نخستین سخنران نشست، مسعود رضایی منفرد مدیر پایگاه میراث جهانی تخت‌جمشید بود. او اهداف برگزاری همایش را بزرگداشت یاد و خاطره شاپور شهبازی، به همراه سه ارائه علمی و نیز معرفی جایزه دوسالانه آن دانشمند فقید به همراه چاپ آثار مهم بزرگان دنیا در حوزه‌ باستان‌شناسی هخامنشی و ساسانی عنوان کرد. سخنران دوم، محمد‌حسین طالبیان معاون میراث فرهنگی کشور بود که سخنان خود را با شرح خاطراتی از شاپور شهبازی آغاز و با یادکرد از زنده‌یادان دکتر عدل و موسوی ابراز داشت: «شهبازی نابغه‌ای علمی بود که دیر او را شناختیم و زود او را از دست دادیم». ایشان همچنین با اشاره به آثار دکتر شهبازی و منش نیک او، از چگونگی انتخاب آرامگاه ایشان در حافظیه در کنار حمیدی شیرازی‌ گفتند که بسیار جالب بود. طالبیان با اشاره به اهمیت شیراز به چگونگی و نحوه‌ جهانی شدن یزد پرداختند و با تأکید به ضرورت توجه به شهر شیراز به عنوان قلب تپنده ایران، سخنان خود را به پایان رساند. سخنران سوم، علی موسوی پژوهشگر باستان‌شناس از دانشگاه کالیفرنیا و فرزند محمد موسوی بود که موضوع سخنرانی خود را با توصیف تخت‌جمشید پس از اسکندر آغاز و با اشاره به کاوشگران پاسارگاد و تخت‌جمشید در عصر نوین ادامه داد. او همچنین به معرفی کتیبه‌های تخت‌جمشید از گذشته‌های دور تا یادبود نوشته‌های مستشرقین پرداخت که در نوع خود بسیار جالب بود. یادکرد از زنده‌یادان علی سامی و مرحوم مصطفوی و شاپور شهبازی سخنان پایانی موسوی بود. علی اسدی چهارمین سخنران نشست بود که از کاوش‌های نوین در آبراهه تخت‌جمشید گفت. کاوش‌هایی که گویا در آغاز با هدف حفاظتی و تلاش برای دفع تجمع آب در فصل زمستان کلید خورده بود و منجر به کشفیات جالبی گردید. نکته بسیار جالب در سخنان اسدی، کشف نقش‌برجسته‌هایی در دیواره‌های کانال و آبراهه کاخ تچر بود که اخیراً به دست آمده‌اند. نازیلا شهبازی، دختر زنده‌یاد شاپور شهبازی، پنجمین سخنران همایش بود که با یادکرد از مریم میرزاخانی، دانشمند ریاضی‌دان فقید سخنان خود را آغاز کرد. او از مریم میرزاخانی به عنوان دختر ایران‌زمین نام برد که فقدانش برای جهان دانش ضایعه‌ای بزرگ به‌شمار رفته است. همچنین از تخصیص جایزه بزرگ دکتر شهبازی که از این پس هر دوسال یک بار برای آثار برتر در نظر گرفته خواهد شد گفت و با ابراز این امر که دبیرخانه دائمی این جایزه در تخت‌جمشید خواهد بود، از رونمایی تندیس این جایزه در سیزده شهریور اطلاع داد. علیرضا عسکری چاوردی از جمله افراد حاضر در همایش بود که بزرگوارانه از زمان سخنرانی خود به خاطر طولانی شدن کلام دیگر عزیزان چشم‌پوشی کرد. سرانجام پس از پخش کلیپی از زنده‌یاد شاپور شهبازی، حاضران برای پذیرایی و حضور بر آرامگاه ایشان در حافظیه سالن را ترک کردند. نکته مهم در حاشیه نشست، درخواست انجمن مهرگان از متولیان شهر شیراز بود که خواهان نامگذاری خیابانی در شیراز به نام دکتر شاپور شهبازی به همراه تندیسی از ایشان بودند؛ امید را که این درخواست به اجرا گذاشته شود. بی‌تردید این رخداد علمی در شهر شیراز به عنوان مهد تمدن‌های باستانی ایران بسیار حائز اهمیت است و خود خبر از فصل جدیدی از پژوهش‌های نوین خواهد داشت که بسیاری از دانشمندان و پژوهشگران دنیا را از این پس، هر دو سال یک بار در شیراز گرد خواهد آورد و چه خوب است که از این پس شاهد و ناظر برپایی چنین نشست‌هایی برای دیگر بزرگان و پیش‌کسوتان شهر شیراز در دیگر رشته‌ها نیز باشیم. در سطور زیر به شرح مختصری از پژوهش‌های دکتر علی‌رضا شاپور شهبازی پرداخته می‌شود: 
«باستان‌شناس، تاریخ‌نگار، نویسنده و متخصص در باستان‌شناسی دوران ایران هخامنشی و استاد دانشگاه‌های شیراز، تهران، هاروارد، کلمبیا، گوتینگن و اورگن شرقی و بنیانگذار بنیاد تحقیقات هخامنشی در سال ۱۳۵۲ بود. شهبازی یکی از مهم‌ترین پژوهشگران مطالعات ایران باستان بود که در سطح بین‌المللی، اعتبار و شهرت فراوانی داشت. شهبازی در سوم شهریور ۱۳۲۱ در شیراز متولد شد و تحصیلاتش را تا مقطع دیپلم در همان شهر ادامه داد و برای ادامه تحصیل در رشته تاریخ، به دانشگاه لندن رفت. او علاوه بر زبان فارسی، به زبان‌های انگلیسی و آلمانی مسلط بود و با زبان‌های فرانسوی، یونانی، عربی و آرامی نیز آشنایی داشت. شاپور شهبازی یکی از فعال‌ترین استادان در زمینه تاریخ پیش از اسلام ایران بود و ۱۸۰مقاله و ۱۸کتاب در این زمینه به‌زبان‌های فارسی، انگلیسی، آلمانی و فرانسوی به رشته تحریر درآورد و مقاله‌های بسیاری از وی در دانشنامه ایرانیکا قرار گرفته‌اند. 
از کتاب‌های مهم او به کوروش بزرگ: زندگی و جهان‌داری بنیادگذار شاهنشاهی ایران که برنده جایزه کتاب سال شد؛ کتاب راهنمای مستند تخت‌جمشید و شرح مصور نقش رستم که به چهار زبان فارسی، انگلیسی، آلمانی و فرانسوی منتشر شد می‌توان اشاره کرد. در سال ۱۳۸۴، جایزه هوشنگ پورشریعتی مرکز مطالعات خاورمیانه در واشینگتن برای زحمات ایشان در زمینه تاریخ گذشته ایران، به وی اهدا شد. شهبازی در ۲۵تیر ۱۳۸۵ (۱۵ژوئیه ۲۰۰۶) بر اثر ابتلا به سرطان معده در شهر واشینگتن دی. سی. درگذشت. پیکر او پس از فوت به ایران منتقل شد و در حافظیه دفن گردید».      

 

تاکنون نظری برای این خبر ثبت نشده است!
ثبت نظر جدید
نام و نام خانوادگی  

آدرس ایمیل    

متن نظر  

کد امنیتی